Sıkma Torku (Torque) Neden Hayatidir?
Bir cıvatanın sıktığı yüzeye uyguladığı ön gerilme kuvveti (clamping force), cıvataya uygulanan dönme momentiyle (Nm) belirlenir. Yetersiz tork, rüzgar titreşimlerinde cıvatanın gevşemesine ve panelin uçmasına neden olur. Aşırı tork ise alüminyum ray kanalını yırtar, cıvatayı uzatıp koparır veya panel çerçevesini ezerek hücre çatlağı yaratır.
Standart Solar Montaj Tork Değerleri Tablosu
1. M8 İmbus / Flanşlı Cıvata (Orta ve Kenar Kelepçeler): 14 – 16 Nm (Panel üreticisi çerçeve kılavuzuna göre kontrol edilmelidir; bazı ince 30mm çerçevelerde 12-14 Nm önerilir).
2. M10 T-Cıvata / Altıgen Cıvata (Ray - L Ayak Bağlantısı): 30 – 35 Nm
3. M10 / M12 Askı Cıvatası (Ahşap / Çelik Saplama): 35 – 45 Nm
4. Trapez Sac İnce Sac Vidası (Self-drilling screw 5.5 / 6.3 mm): 7 – 9 Nm (EPDM pulun aşırı ezilip contanın yırtılmaması için tork ayarlı vidalama kullanılmalıdır).
2. M10 T-Cıvata / Altıgen Cıvata (Ray - L Ayak Bağlantısı): 30 – 35 Nm
3. M10 / M12 Askı Cıvatası (Ahşap / Çelik Saplama): 35 – 45 Nm
4. Trapez Sac İnce Sac Vidası (Self-drilling screw 5.5 / 6.3 mm): 7 – 9 Nm (EPDM pulun aşırı ezilip contanın yırtılmaması için tork ayarlı vidalama kullanılmalıdır).
Paslanmaz Çelikte Soğuk Kaynama (Galling) Riski ve Çözümü
Paslanmaz çelik cıvata ve paslanmaz somun yüksek devirli şarjlı tornavidalarla kuru sıkıldığında sürtünme ısısından dolayı dişler birbirine yapışır ve kilitlenir (galling / soğuk kaynak). Bu durumu önlemek için montaj hızı sınırlandırılmalı ve kilitli flanşlı somunlarda mumlu (waxed) kaplama tercih edilmelidir.
Şantiye Kalite Kontrolü ve Tork İşaretleme (Marking)
Profesyonel GES kurulumlarında her sıkılan cıvata kalibre tork anahtarı ile torklandıktan sonra tork boyası (yeşil/kırmızı tork kalemi) ile işaretlenir. Bu işlem saha denetiminde atlanan cıvata kalmamasını garanti eder.